БААСАН
2024.06.22
ЭРДЭНЭТ
C°/C°
АНУ ДОЛЛАР
3527.07
ЕВРО
3736.58
БНХАУ ЮАНЬ
506.33
ОХУ РУБЛЬ
46.46
БНСУ ВОН
2.67
Их бүтээн байгуулалтын эзэн
Их бүтээн байгуулалтын эзэн

Шинэ хот, шинэ үйлдвэр сүндэрлүүлэх, Эрдэнэтийн нүргээнт их бүтээн байгуулалтад Орос, Монгол ахан дүүстэй саргүй шөнийг ч гагнуурын цэнхэр очсоор гэрэлтүүлэн, ган төмрийг ширгээж явсан бахдалтай хувь заяагаа дурсан суугаа энэ буурал бол Эрдэнэт үйлдвэрийн анхдагч, Ус хангамжийн цехийн ахмад ажилтан Ичинноровын Содномдаржаа. 

     Хөвсгөл аймгийн Галт сумын нутагт Ар хужиртын голд төрсөн малч удмын хөвгүүн дөрөвдүгээр ангиа төгсөөд л малчин болсон гэдэг. Малын бэлчээрт А.С.Пушкин, Ц.Дамдинсүрэнгийн шүлгүүдийг шимтэн уншиж цээжилнэ, бас шүлгийн мөрт ч бичиж, оролддог байж. Ингэж хамаг анхаарлаа номд хандуулсаар хонь малаа тасалж алдах, хурга ишгээ бүргэдэд шүүрүүлэн “факталж” уйлсаар гэртээ очдог хөгтэй явдал зөндөө байж. Малчин хүү 14-тэйдөө нутгаасаа гарч, Улаанбаатар хотод нагац ахындаа сууж, оройгоор суралцан бүрэн дунд боловсролтой болжээ. Дараа нь Сэлэнгэ аймгийн Шаамарын сургууль комбинатад сурч, токарьчин, гагнуурчин мэргэжил эзэмшсэнээр орчин цагийн аж үйлдвэрийн ажилчин болох замаа нээжээ. 

     И.Содномдаржаа анхдагч болох тавилантай мэт. Залуусын сэтгэлийг татсан шинэхэн хот Дарханд 1964 онд очиж, нарийн хэмжүүрийн мастер хэмээх мэргэжил эзэмшиж, Ус хангамжийн байгууллагын анхны ажилчин болов. Тэр уйгагүй хөдөлмөрч, махруу, ажлын ард гарахаас нааш амардаггүй зантай. Социалист хөдөлмөрийн гавшгайч бригадын шилдэг ажилчны эгнээнд багтан, олон олон шагналын эзэн болж, 13 жил ажиллав. 

     Ууган хүү нь Эрдэнэтийн сургалтын төвд суралцах болсон 1977 онд Эрдэнэт хотыг зорив. Эрч хүчтэй идэр насандаа Эрдэнэт үйлдвэрийн ашиглалтын өмнөх барилга байгууламж бүтээн босгох ажилд гар бие оролцон, “төмрийн үйлчин”-ээр ажиллаж эхэлжээ. Гендрекцийн дугуй танхим, Үйлчилгээний төвийн барилгын суурийг тавилцаж, АБК, “Сэлэнгэ” амралтын бааз, “Сэлэнгэ” зочид буудлыг бүтээн босголцож явжээ. Эхлээд түүнд Анатопин хэмээх орос багш төмрөөр хэрхэн уран шаглахыг зааж, төд удалгүй И.Содномдаржаа цэргээс халагдаж ирсэн залууст багшлах болов. “АБК”-ын барилгын ажлыг яаравчлан дуусгах онцгой даалгавар аваад, хүч нэмэн очиж, гуравдугаар давхрын дутууг гүйцээн гагнасан торгон агшнаа тодхон санадаг. Эрдэнэт үйлдвэрийн эхний ээлж ашиглалтад орох ёслолын үеэр сэтгэл нь ихэд огшсон гэдэг. Энэ бүхнээ эргээд харахад үнэхээр сайхан. Даарч, халууцаж, цуцахыг үл ажран, өдөр шөнөгүй олон аавын хөвгүүд, охидтой мөр зэрэгцэн босголцсон бүхэн нь түүний сэтгэлд мөнхийн гэгээ татуулдаг. Энд тэндгүй гагнуурын очис маналзаж, кран, төрөл бүрийн техник хөшилдөн, орос, монгол барилгачид, барилгын цэргүүд завсар зайгүй ажиллан, тэр орчин эгээ л өдөр шиг гэрэлтдэг байсан нь нүдэнд харагдаж, чихэнд сонсогддог гэсэн. Одоо ч тэр их бүтээн байгуулалтад хамтран зүтгэсэн Орос, Монгол нөхдөө санан үгүйлсээр явна. 

     Үйлдвэр ашиглалтад орсны дараа И.Содномдаржаа тухайн үеийн Эрчим хүчний цехэд насосын машинчаар ажилд орлоо. Үйлдвэрийн усан хангамжийн системийн өргөх станцуудын технологийн заавар, ажлын горимыг чанд мөрдөн ажиллажээ. Түүнчлэн, цахилгаан эрчим хүчний зардлыг багасгах, техник, эдийн засгийн үр ашгийг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн олон шинэ санаачилга гаргажээ. Түүний энэ хөдөлмөрийг үнэлж, 1993 онд Эрдэнэт үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аваргаар тодруулж, “Аваргын од” тэмдгээр шагнасан байна. Энэхүү шагналаа тэрбээр Эрдэнэт үйлдвэрийн анхны монгол захирал, Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар Ш.Отгонбилэгээс гардаж авснаа их бэлгэшээдэг юм билээ. 

     Тэр “Сэмбээ” шиг олон мэргэжилтэй. Дамжаа бүхнээ онц дүүргэж, аль ч мэргэжлээрээ үргэлж хичээнгүй, чадварлаг, бүтээмжтэй ажилласан нэгэн. Тийм ч учраас Төр засаг түүний хөдөлмөрийг үнэлж, “Алтан гадас” одон, “Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон”-гоо зүүж өгсөн байдаг. 

     И.Содномдаржаа тэртээх он жилүүдэд хонины бэлчээрт өвөртөлж явсан үзэг, цаасаа хаана ч орхисонгүй. Үргэлж мэдрэмжээ хурцалж, бичсээр. Дарханд байхаасаа сонины идэвхтэн бичигч болж, сурвалжилга, найруулал, тэмдэглэл туурвиж, хөдөлмөрийн хүнийг алдаршуулж явжээ. Мөн олон шүлэг, найраглал бичсэнээс дуу болон түгсэн нь ч бий. Эрдэнэтийн бүтээн байгуулалт ид өрнөж байх ахуйд,

“Хайгуулчны цэнхэр майхны 
Хаяа дэрвэсэн буурин дээр 
Энхийн шинэ хотын 
Эхний суурь боссон юм” гэх үгтэй “Энхийн хот” шүлгэнд нь хөгжимчин Г.Ганбаатар ая хийж, хотын Соёлын ордны дуучин Цэрэндорж, Үйлдвэрийн ажилчин Гүнчин-Иш нар тайзнаа дуулжээ. Энэ дуу жагсаал цуглааны үеэр их дуулагдаж, ажилчин залууст бахархал, хүч нэмдэг байж. “Баян-Өндөр хайрхан” гэх залбирлын дуунд нь Монгол Улсын Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, хөгжмийн зохиолч Б.Цэрэндондов ая хийж, дуучин Маналжав дуулсан нь Эрдэнэтийнхний сонсох дуртай дууны нэг болсон байна. И.Содномдаржаа Дархан хотод байх үеэсээ л олон шүлэг яруу найраг бичиж, шүлэг найргаа “Цог” сэтгүүл, хамтын бүтээлд хэвлүүлсэн аж.

     Өдгөө 90 насыг дөтөлж яваа энэ буурай залхуурна, ядарна, аливааг хойш тавина гэж огт үгүй. 2006 оноос ном бүтээх ажилд шамдаж, шүлэг найргийн 17 дахь номоо өлгийдөхөөр зэхэж буй. Тэрбээр “Өөрийгөө шахаж, шавхуурдаж, цаас “цоохорлож” суух юм. Хүнд хэрэгтэй зүйлийг, нийгэмд болж буй, бүтэхгүй байгаа бүхний тухай өөрийн санаа бодлоо бүтээлээрээ дамжуулан илэрхийлэх гэсэн санаа юм даа” гэв. 

Залууст хандан, аливаад тууштай, эрхэлсэн ажилдаа өөриймсөг бай, бүтээлч ханд, өөрийгөө хайрлаж, элдэв муу зүйлд бүү татагд гэж захисан юм. 

     И.Содномдаржаа гуай зургаан хүүхэдтэй. Ач, зээ олонтой. Хүүхдүүддээ хэт өндөр шаардлага тавьдаггүй, чөлөөтэй сэтгэх, өөрийнхөөрөө байх боломжийг нь бүрдүүлдэг гэнэ. Гэлээ ч бүгд л ажилсаг, хөдөлмөрч сайн хүн болж, ихэнх нь аавыгаа дагаж, Эрдэнэт үйлдвэртээ нэр төртэй ажиллаж, эхнээсээ гавьяаны амралтдаа гараад байгаа аж. 

     Эрдэнэт үйлдвэрийн “анхдагч” ахмадуудын нэг И.Содномдаржаа гуай маань өндөр насыг зооглож буй ч бие тэнхлүүн, сэтгэл тэнүүн, уйгагүй хичээл зүтгэлээр бүтээн туурвисаар явна.
 Эх сурвалж: "Erdenettoday.mn"

ЭРДЭНЭТИЙН ХҮҮХДҮҮД ЗУСЛАНГҮЙ ЗУСАХ НЬ
ЭХ ОРНЫХОО ТӨЛӨӨ ХАЛУУН АМИА ӨГӨХӨӨС ШАНТРААГҮЙ ЭХ ОРОНЧИЙН УДМЫН ХҮН УЧИР НЭРЭЭ ДЭВШҮҮЛСЭН
“Ард түмний хүч” намын дарга Л.Гүндалай улстөрийн золиос болж, амиа алдсан иргэнд эмгэнэл илэрхийллээ
Л.ГҮНДАЛАЙГИЙН “МАНААН” ДУУ ТРЕНД БОЛООД БАЙНА
Л.ГҮНДАЛАЙ ХЭЗЭЭ ЯМАГТ АРД ТҮМНИЙХЭЭ ТАЛД БАЙСААР БАЙГАА
ЭУДТС ОНӨХК-нд тусгай зориулалтын техник худалдан авах /ус зөөврийн авто машин 2, сагстай өргөгч авто машин 2, бохир ус зөөврийн авто машин 1, универсал трактор 1/
Гурван замын постын гүүрнээс доош Хангал голын голдирол дагуу 3 хэсэг талбайд ногоон зурвасын хамгаалалтын хашаа барих
Цагаанчулуут баг ХТП-471 дэд станцыг Хороолол дэд станцтай холбох /АБЛу 3х240/
Их залуугийн өвөрт шинээр баригдах "Далай их буян" ХХК-ийн буяны цогцолборын цахилгаан хангамжийн 6кВ-ын агаарын шугам, 6/0,4кВ-ын КТПН маягийн 160кВА чадалтай дэд станцын барилга угсралт хийх
Хүндэт харуулын үйл ажиллагаанд шаардлагатай хивс худалдан авах
Мөрөн хотод байрлах "Ард түмний хүч" намын штабад Европын Аюулгүй Байдал Хамтын Ажиллагааны Байгууллага ажиглалт хийлээ
А1002 замын уулзвараас 15-р сургуулийн баруун талын уулзвар хүртэлх авто замд их засварын ажил хийх
26-р цэцэрлэгийн баруун талын уулзвараас Халуун усны уулзвар хүртэлх авто замд их засварын ажил хийх
15-р сургуулийн баруун талын уулзвараас  халуун усны уулзварын авто замд их засварын ажил хийх
БОЭТ-ийн авто зогсоол , авто замд их засварын ажил хийх
Дөмөг орчмын худалдаа үйлчилгээний бүс болон Залуус хотхоны инженерийн шугам сүлжээний, дэд бүтцийн иж бүрэн зураг төсөв
БОАЖГ-ын контор, орон сууцны инженерийн шугам сүлжээний ажил
ХХҮГ-ын оффисын байрны дээврийн засварын ажил
УИХ-ын сонгуулийн 4-р тойрогт “Ард Түмний Хүч” намаас нэр дэвшигчдээ танилцуулъя.
VI хорооллоос Их залуу баг хүртэлх авто замыг өргөтгөж, шинэчлэх ажил эхэллээ
ШҮҮХ ДЭЭР ГАЦСАН 49 ХУВЬТАЙ ХОЛБООТОЙГООР “ЭРДЭНЭТ ҮЙЛДВЭР”-Т БЭТ ТОМИЛОГДОХ УУ
Баянбулаг, Их залуу, Шанд, Даваат багийг холбосон шилэн кабель татах /хашаанаас гаргах/
Тусгай зориулалтын камержуулалт хийх
ГОК-ЫН ОВООЛГОН ДЭЭР ЦЭЦГЭЛСЭН ТАВАН КОМПАНИ ЭРДЭНЭТЧҮҮДЭД ХУВЬ ӨГӨХ БОЛООГҮЙ ЮУ
Сургуулийн өмнөх боловсролын гадна камержуулалт хийх
Их залуугийн өвөрт шинээр баригдах "Далай их буян" ХХК-ийн буяны цогцолборын цахилгаан хангамжийн дэд станцын барилга угсралт хийх
ХҮҮХЭД БАЯРЛУУЛЖ ЭХЭЛСЭН АЖЛЫН ҮЙЛС НЬ ДЭЛГЭРЭХ БАЙХ АА
Цэцэрлэгт хүрээлэнгийн зүүн хэсгийг цахилгаан хангамжийн эх үүсвэртэй холбох
Ерөнхий боловсролын сургуулийн дотор камержуулалт шинээр хийх
Ерөнхий боловсролын сургуулийн гадна камержуулалт шинээр хийх
Нутгийн удирдлагын ордны 3 дугаар  давхрын өрөөг хүндэтгэлийн танхим болгон засварлаж тохижуулах
ГХБХБГ-т Барилгын материалын сорилт шинжилгээний  лабораторид шаардлагатай тоног төхөөрөмж  худалдан авах /Багц-2/
Булган аймаг сурагчдыг ангидаа шүдээ угаах цагтай болгожээ
АЖИЛЧИД ГАР ДЭЭРЭЭ 1-1.5 САЯ ТӨГРӨГИЙН ЦАЛИН АВЧ БАЙНА
ГХБХБГ-т 1:1000 масштабтай байр зүйн зургийн шинэчлэл, геопортал цахим системд оруулах
Төлбөр хураах цэгийг нүүлгэн шилжүүлэх /үргэлжлэл/
Эрдэнэт шинжлэх, ухаан технологийн паркийн барилга
НАМТАР САЙТАЙ Ч НЭР МУУТ
ОРОН НУТГИЙН “ШИЛДЭГ ТАТВАР ТӨЛӨГЧИД”-ИЙГ ТОДРУУЛЛАА
БОЭТ-д нэн шаардлагатай тоног төхөөрөмж худалдан авах
Ард түмний хүч нам Монгол Улсын 13 тойрогт нэр дэвшигчдээ илгээж намын дарга Л.Гүндалай  IV тойрогт өрсөлдөнө
Б.Ариун-Эрдэнэ: Технологийн эрин зуунд хүний нөөцөө бэлтгэж байна
ГОК-ЫН ОВООЛГОН ДЭЭР ЦЭЦГЭЛСЭН ТАВАН КОМПАНИ ЭРДЭНЭТЧҮҮДЭД ХУВЬ ӨГӨХ БОЛООГҮЙ ЮУ
ERDENETNEWS.MN САЙТЫН ЭРХЛЭГЧЭЭР Б.ӨЛЗИЙДЭЛГЭР АЖИЛЛАЖ ЭХЭЛЛЭЭ
ЭРДЭНЭТЭЭС ЭХЭЛНЭ 33-34-33 ТЭМЦЭЛ ҮР ДҮНГЭЭ ӨГЧ ЭХЭЛЛЭЭ
“МАНАЙ КОМПАНИ “УЛСЫН ШИЛДЭГ ТАТВАР ТӨЛӨГЧ”-ӨӨР ДАХИН ШАЛГАРЧ БАЙНА
ГХБХБГ-т Барилгын материалын сорилт шинжилгээний  лабораторид шаардлагатай тоног төхөөрөмж  худалдан авах
26-р цэцэрлэгийн баруун талын уулзвараас Халуун усны уулзвар хүртэлх авто замд их засварын ажил хийх
ЭРДЭНЭТИЙН ХҮҮХДҮҮД ЗУСЛАНГҮЙ ЗУСАХ НЬ
Л.ГҮНДАЛАЙГИЙН “МАНААН” ДУУ ТРЕНД БОЛООД БАЙНА
АЙРАГИЙН ГОЗГОРЫН МАЛТЛАГАД 30 САЯ ТӨГРӨГ ЗАРЦУУЛНА
Авто тээврийн төвийн авто оношилгооны хэсэгт өргөтгөл хийх
Улаан загалмайн хороонд микро автобус худалдан авах
Замын арчилгааны тоног төхөөрөмж худалдан авах
Баянбулаг, Их залуу, Шанд, Даваат багийг холбосон шилэн кабель татах /хашаанаас гаргах/
Булаг багт шинээр камержуулалт хийх
Уурхайчин багт Тамир зочид буудлын урдах УДХТ-ийг инженерийн шугам сүлжээнд холбох /дулаан механик/
Баян-Овоот баг. 7-р гудамжинд тоглоомын талбай байгуулах
А.Мөнхбат: Үлгэр жишээ болохуйц “Ачит Ихт” компани руу ноцож суугаа нь бодлогынхоо эрэмбэ дарааг дутуу дулимаг харсны үр дагавар
Эрдэнэт шинжлэх, ухаан технологийн паркийн барилга